Απαλλαγή ΦΠΑ μικρών επιχειρήσεων: πώς λειτουργεί το όριο

Οι μικρές επιχειρήσεις μπορούν να ενταχθούν σε ειδικό καθεστώς απαλλαγής από τον ΦΠΑ, εφόσον τα ακαθάριστα έσοδά τους δεν υπερβαίνουν το νόμιμο όριο (10.000€ ετησίως). Το καθεστώς προβλέπεται πλέον στον νέο Κώδικα ΦΠΑ (Ν. 5144/2024), που αντικατέστησε τον Ν. 2859/2000.

Τι σημαίνει πρακτικά η απαλλαγή

• Δεν χρεώνεις ΦΠΑ στα τιμολόγια και τις αποδείξεις σου — αναγράφεις ότι εκδίδονται «χωρίς ΦΠΑ» βάσει του ειδικού καθεστώτος μικρών επιχειρήσεων.
• Δεν εκπίπτεις τον ΦΠΑ των αγορών σου — ο ΦΠΑ που πληρώνεις σε προμηθευτές γίνεται κόστος.
• Δεν υποβάλλεις δηλώσεις ΦΠΑ για όσο διάστημα παραμένεις στο καθεστώς.

Πότε συμφέρει

Το καθεστώς ευνοεί όσους πουλάνε κυρίως σε ιδιώτες (B2C): η τελική τιμή γίνεται ανταγωνιστικότερη ή το περιθώριο μεγαλώνει. Αντίθετα, αν οι πελάτες σου είναι επιχειρήσεις (B2B), εκείνες έτσι κι αλλιώς εκπίπτουν τον ΦΠΑ — οπότε το όφελος περιορίζεται, ενώ εσύ χάνεις την έκπτωση του ΦΠΑ των δικών σου εξόδων και επενδύσεων.

Είσοδος, έξοδος και υπέρβαση του ορίου

• Η ένταξη δηλώνεται στην ΑΑΔΕ με την έναρξη ή με δήλωση μεταβολής.
• Αν μέσα στη χρονιά υπερβείς το όριο, εντάσσεσαι υποχρεωτικά στο κανονικό καθεστώς — η μετάβαση πρέπει να γίνει έγκαιρα, όχι αναδρομικά στο τέλος του έτους.
• Παρακολούθησε τα έσοδά σου: η εκπρόθεσμη μετάταξη δημιουργεί οφειλές ΦΠΑ και πρόστιμα για το διάστημα που έπρεπε ήδη να χρεώνεις ΦΠΑ.

Προσοχή

Η απαλλαγή αφορά τον ΦΠΑ — δεν σε απαλλάσσει από φόρο εισοδήματος, τέλος επιτηδεύματος (όπου ισχύει), ΕΦΚΑ ή myDATA. Επίσης, ορισμένες δραστηριότητες εξαιρούνται από το καθεστώς.