Συντάξεις χηρείας: τι αλλάζει με τον νόμο 4387/2016

Από τις 26 Αυγούστου 2026 ξεκίνησε η καταβολή των αυξημένων συντάξεων χηρείας, μετά την κατάργηση των περικοπών που προέβλεπε ο νόμος 4387/2016. Η αλλαγή αφορά άμεσα περίπου 8.500 δικαιούχους που είχαν ήδη υποστεί μείωση, καθώς και πάνω από 75.000 που κινδύνευαν να την υποστούν στο μέλλον.

Ποια ήταν η περικοπή που καταργείται

Ο νόμος 4387/2016 προέβλεπε ότι η κύρια σύνταξη χηρείας μειωνόταν από 70% σε 35% μετά την παρέλευση τριετίας από τη χορήγησή της. Η νέα νομοθετική διάταξη, που κατατέθηκε τον Ιούλιο 2026 και υπερψηφίστηκε, καταργεί αυτή τη ρύθμιση και θεσπίζει μόνιμη καταβολή της κύριας σύνταξης λόγω θανάτου με βάση τα αρχικά ποσοστά δικαιώματος.

Ποιους αφορά πρακτικά η αλλαγή

Η ρύθμιση καλύπτει τέσσερις κατηγορίες δικαιούχων:

• Περίπου 8.500 συνταξιούχοι που είχαν ήδη υποστεί την περικοπή επανέρχονται στα επίπεδα προ περικοπής από τις 26 Αυγούστου 2026.
• Περισσότεροι από 75.000 δικαιούχοι στους οποίους δεν είχε εφαρμοστεί ακόμη η περικοπή απαλλάσσονται οριστικά, χωρίς αναζήτηση αναδρομικών ποσών.
• Περίπου 122.000 συνταξιούχοι που λαμβάνουν ταυτόχρονα σύνταξη από δικό τους δικαίωμα και σύνταξη λόγω θανάτου προστατεύονται από την περικοπή της δεύτερης εθνικής σύνταξης που προέβλεπε ο νόμος 4387/2016. Και εδώ δεν αναζητούνται αναδρομικά ποσά.
• Παιδιά που έχουν χάσει και τους δύο γονείς τους και δικαιούνται σύνταξη λόγω θανάτου και από τους δύο θα λαμβάνουν πλέον μία πλήρη εθνική σύνταξη από κάθε γονέα, αντί για το ήμισυ. Η αλλαγή αυτή εμφανίζεται στις πληρωμές του επόμενου μήνα.

Τι σημαίνει η αναγνώριση αυτοτέλειας ασφαλιστικών δικαιωμάτων

Με τις νέες διατάξεις αναγνωρίζεται ρητά ότι η σύνταξη από ίδιο δικαίωμα και η σύνταξη λόγω θανάτου αποτελούν αυτοτελή ασφαλιστικά δικαιώματα, εφόσον προέρχονται από διαφορετικές ασφαλιστικές σχέσεις. Αυτό σημαίνει ότι η συνύπαρξή τους δεν δικαιολογεί πλέον περικοπή της μίας εκ των δύο εθνικών συντάξεων.

Τι πρέπει να γνωρίζει ο λογιστής

Για τους λογιστές που χειρίζονται μισθοδοσία ή παρέχουν συμβουλές σε συνταξιούχους-εργαζόμενους, η αλλαγή δεν επηρεάζει τις κρατήσεις εισφορών στην ενεργό απασχόληση. Ωστόσο, η αύξηση του συνολικού εισοδήματος από συντάξεις ενδέχεται να επηρεάσει τη φορολογική κλίμακα του δικαιούχου για το φορολογικό έτος 2026, κάτι που αξίζει να ελεγχθεί κατά την υποβολή της δήλωσης.